İzmir Depremi Sonrası DASK Ödemeleri Başladı – İzmir’in Sivrihisar ilçesinde gerçekleşen 6,6 büyüklüğündeki depremle İzmirliler ve çevre illerde korku dolu anlar yaşandı. Yaklaşık 15 saniye kadar süren depremde 994 kişi yaralanırken 92 kişi de hayatını kaybetti. 106 kişi de enkazdan çıkarıldı. İzmir de meydana gelen doğal afet sonrası İzmir halkı yaralarını sarmaya başlamışken Doğal Afet Sigortalar Kurumu İzmir depremi sonrası (DASK) ödemeleri başladı. Yetkililer 240 bin Türk lirasına kadar bulacak olan ödemelerin başladığını ifade ederken, DASK sigortası yaptırmanın önemine vurgu yapıldı. Milliyet Ege’ye konuşan Uluslararası Ticaret Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Özge Ayan DASK sigortası hakkındaki görüşlerini paylaştı. Doç. Dr. Özge Ayan’a sorulan sorular DASK sigortasının gerekliliğini gözler önüne seriyor.
İzmir Depremi Sonrası DASK Ödemeleri Başladı
İzmir Depremi Sonrası DASK Ödemeleri Başladı
1) DASK: Sigorta hakkında genel bir bilgi verir misiniz?
“Zorunlu deprem sigortası ve uygulamada bilinen adı ile DASK sigortası, zarar sigortaları arasında yer alan depremin neden olduğu zararları gidermeyi amaçlayan, zorunlu bir sigorta türüdür. 17 Ağustos 1999 tarihinde Kocaeli’de ve 12 Kasım 1999 tarihinde Düzce’de meydana gelen depremlerden sonra 587 sayılı Zorunlu Deprem Sigortası Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlüğe konulmuştur. Bu Kanun Hükmünde Kararname ile 27 Eylül 2000 tarihinden itibaren Zorunlu Deprem Sigortası sistemi uygulamaya konulmuş ve bu sigortayı sunmak üzere devlet tarafından Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) kurulmuştur ve böylelikle sigorta da ‘DASK’ olarak anılmaya başlamıştır.”
2) Zorunlu deprem sigortasının kapsamına hangi yapılar girmekte, hangi binalar kapsam dışında kalmaktadır?
“Sigorta kapsamına; Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki bağımsız bölümler, tapuya kayıtlı ve özel mülkiyete tabi taşınmazlar üzerinde mesken olarak inşa edilen binalar ve bu bina içinde ticarethane, büro ve benzeri amaçlarla kullanılan bağımsız bölümler ve yine doğal afetler nedeniyle devlet tarafından yaptırılan veya verilen kredi ile yapılan meskenler girmektedir.”
“Daha açık bir ifade ile inşaatı bitmiş, tamamlanmış bir binada yer alan kat, daire, iş yeri, büro, dükkan, mağaza, depo gibi kısımlar bu sigorta kapsamında yer alan taşınmazlardır.
Zorunlu Deprem Sigortası ayrıca yukarıdaki koşullara uyan; kat irtifakı tesis edilmiş binalar, tapuda henüz cins tashihi yapılmamış ve tapu kütüğünde vasfı arsa vs. olarak görünen binalar, tapu tahsisi henüz yapılmamış kooperatif evleri için de geçerlidir.
Sigorta kapsamına girmeyen yapılar ise, kamu hizmet binaları ile köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanlarca köy yerleşik alanları ve civarında ve mezralarda yapılan binalardır. Yine tamamı ticari veya sınai amaçla kullanılan binalar zorunlu deprem sigortası kapsamı dışında tutulmuştur. Fabrikalar, ticarethaneler DASK kapsamında değildir.”
3) Zorunlu deprem sigortası kapsamına hangi zararlar girer, hangi zararlar kapsam dışıdır?
“Depremin doğrudan neden olduğu maddi zararlar ve deprem sonucu meydana gelen yangın, infilak, dev dalga (tsunami) veya yer kaymasının sigortalı binalarda neden olacağı hasarlar ödenir. Bunun anlamı şudur; binanın tamamen yıkılması ve kullanamaz hale gelmesi halinde bu zarar sigorta kapsamındadır. Binanın kısmen zarar görmesi, temeller, ana duvarlar, bağımsız bölümleri ayıran ortak duvarlar ve yapının benzer nitelikteki tamamlayıcı kısımlarında meydana gelen zararlar da sigorta kapsamında ödenir. Yıkılan binanın, enkaz kaldırma masrafları, işyerlerinin kar kaybı, mal sahiplerinin kira kayıpları, bina içindeki ev veya işyeri eşyaları, bina çevresinde zarar gören araçlara veya diğer yapılara verilen zararlar ise, bu sigorta kapsamında ödenmez.”
4) Peki, zorunlu deprem sigortası gereğince zarar gören kişiye ödenecek ne kadardır ve bu rakam neye göre hesaplanır? Binanın ağır hasarlı veya orta hasarlı olması veya kısmen hasara uğraması ödenecek tazminat miktarını etkiler mi?
“Öncelikle zarar sigortalarının gerçekleşen gerçek zararı tazmin etmek amacıyla getirildiği unutulmamalıdır. O nedenle binanın uğradığı zararın netleşmesi önemlidir. Bina deprem nedeniyle 60.000 TL‘lik bir hasar görmüşse, sigortanın ödeyeceği miktar, muafiyetler çıkarıldıktan sonra (%2) kalan bakiye olacaktır. Sigorta üst limitiniz 200.000 TL olması, 60.000 TL’lik bir hasarda 60.000 TL veya 200.000 TL tazminat ödenmesi sonucunu doğurmaz.
Ödenecek sigorta tazminatını belirleyen diğer bir husus da sigorta üst limitidir. Sigorta üst limiti, 240.000 TL olarak belirlenmiştir. Bunun anlamı şudur. Örneğin 500.000 TL değerli bir eviniz depremde yıkıldı, alacağınız tazminat miktarı 240.000 TL’yi aşamaz.
Sigorta tazminatının hesabında, tam veya kısmi hasar olmasına bakılmaksızın, rizikonun gerçekleştiği yer ve tarihte, benzer yapı özellikleri göz önünde bulundurularak, binanın piyasa rayiçlerine göre hesaplanan yeniden yapım maliyeti esas alınır. Ancak sigorta tazminatı, hiçbir durumda sigorta bedelinden fazla olamaz.
Ancak sigortanın üst limiti önemlidir. Her yıl inşaat maliyetlerindeki artışa göre belirlediği azami bir tutarda teminat sağlar. Bu limit, azami teminat tutarı, 01 Ocak 2020 tarihinden itibaren bütün yapı tiplerinde 240.000 TL’dir. Eğer meskenin değeri DASK tarafından verilen azami teminat tutarını aşıyorsa, sigortalı isteğe bağlı olarak, aşan kısım için sigorta şirketlerinden ek teminat alabilir. Ek teminat yoksa alınacak üst tutar, hali hazırda 240.000 TL’dir.”